Sprawy o wykroczenia – obrona obwinionego i pomoc w postępowaniu

Sprawa o wykroczenie może rozpocząć się od kontroli drogowej, interwencji Policji, wezwania do złożenia wyjaśnień, propozycji przyjęcia mandatu albo doręczenia pisma z sądu.

Choć wykroczenie jest czymś innym niż przestępstwo, postępowania tego nie należy automatycznie traktować jako nieistotnego. W zależności od sprawy konsekwencją może być nie tylko grzywna, ale również inne przewidziane prawem kary lub środki.

Pomagam osobom, wobec których prowadzone są czynności wyjaśniające albo postępowanie sądowe w sprawach o wykroczenia.

Pomoc może dotyczyć zarówno oceny sytuacji przed podjęciem pierwszej decyzji, jak i obrony przed sądem.

Umów konsultację

W jakich sprawach mogę pomóc?

Pomoc prawna może obejmować między innymi:

• analizę zarzucanego wykroczenia;

• ocenę materiału dowodowego;

• pomoc przed złożeniem wyjaśnień;

• analizę sytuacji przed decyzją dotyczącą mandatu;

• obronę po odmowie przyjęcia mandatu;

• pomoc po skierowaniu wniosku o ukaranie;

• przygotowanie pism procesowych;

• przygotowanie wniosków dowodowych;

• analizę nagrań, dokumentów i zeznań świadków;

• obronę w postępowaniu przed sądem;

• analizę wyroku nakazowego;

• przygotowanie sprzeciwu od wyroku nakazowego;

• przygotowanie środków odwoławczych, jeżeli w konkretnej sprawie istnieją do tego podstawy.

Sprawy dotyczące przestępstw opisuję w odrębnej części oferty.

Sprawy karne

Dostałem mandat – czy muszę go przyjąć?

Nie.

Osoba, której funkcjonariusz proponuje mandat karny, ma prawo odmówić jego przyjęcia.

Odmowa nie oznacza jednak, że sprawa się kończy.

Jeżeli mandat nie zostanie przyjęty, organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie.

Przed podjęciem decyzji warto ustalić przede wszystkim:

• jakie zachowanie jest zarzucane;

• jaka jest kwalifikacja prawna czynu;

• na jakich dowodach opiera się stanowisko organu;

• czy istnieją dowody przemawiające za innym przebiegiem zdarzenia;

• jakie konsekwencje mogą wiązać się z przyjęciem lub odmową przyjęcia mandatu.

Sama niezgoda z oceną funkcjonariusza nie przesądza jeszcze, że odmowa przyjęcia mandatu będzie w konkretnej sytuacji najkorzystniejszym rozwiązaniem.

Przyjąłem mandat – czy mogę się od niego odwołać?

Przyjęcie mandatu ma inne skutki niż odmowa jego przyjęcia.

Mandat kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Przepisy przewidują możliwość uchylenia prawomocnego mandatu, ale tylko w określonych sytuacjach wskazanych w ustawie.

Dlatego samo stwierdzenie po czasie, że mandat był niesłuszny, nie oznacza automatycznie możliwości jego uchylenia.

Jeżeli mandat został już przyjęty, trzeba najpierw sprawdzić:

• za jaki czyn został nałożony;

• na jakiej podstawie prawnej;

• kiedy stał się prawomocny;

• czy zachodzi jedna z ustawowych podstaw jego uchylenia;

• czy obowiązuje termin do złożenia odpowiedniego wniosku.

Odmówiłem przyjęcia mandatu – co dzieje się dalej?

Po odmowie przyjęcia mandatu organ występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie.

W dalszym postępowaniu znaczenie będzie miało między innymi to, jaki czyn zarzucono, na jakich dowodach opiera się wniosek oraz jakie dowody może przedstawić osoba, której dotyczy sprawa.

Odmowa przyjęcia mandatu nie przesądza ani o odpowiedzialności, ani o wyniku późniejszego postępowania sądowego.

Co to jest wniosek o ukaranie?

Wniosek o ukaranie jest pismem, na podstawie którego sprawa o wykroczenie może zostać skierowana do rozpoznania przez sąd.

Po jego wniesieniu sąd dokonuje przewidzianej prawem oceny i podejmuje decyzję dotyczącą dalszego toku postępowania.

We wniosku wskazuje się zarzucany czyn oraz informacje i dowody, na których opiera się oskarżyciel.

Po otrzymaniu pisma z sądu trzeba przede wszystkim ustalić:

• jaki czyn został zarzucony;

• kiedy i gdzie miał zostać popełniony;

• jaka jest jego kwalifikacja prawna;

• jakie dowody zostały wskazane;

• czy opis zdarzenia odpowiada temu, co rzeczywiście miało miejsce;

• jakie dowody może przedstawić obwiniony.

Nie należy zakładać, że samo skierowanie wniosku o ukaranie oznacza przesądzenie odpowiedzialności.

Kim jest obwiniony?

Obwinionym jest osoba, przeciwko której w sprawie o wykroczenie wniesiono wniosek o ukaranie.

To właśnie obwiniony jest stroną postępowania sądowego i może korzystać z przysługujących mu praw procesowych.

W praktyce najważniejsze jest nie samo określenie statusu, lecz ustalenie:

• co dokładnie zarzucono;

• jakie dowody znajdują się w sprawie;

• jakie działania należy podjąć;

• czy potrzebne są własne wnioski dowodowe.

Dostałem wyrok nakazowy – co to oznacza?

W sprawie o wykroczenie sąd może w określonych warunkach wydać wyrok nakazowy bez udziału stron.

Może to nastąpić, gdy na podstawie zgromadzonego materiału sąd uzna, że okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.

Oznacza to, że osoba obwiniona może otrzymać wyrok, mimo że wcześniej nie odbyła się klasyczna rozprawa z jej udziałem.

Nie należy takiego pisma odkładać.

Trzeba sprawdzić jego treść, pouczenie oraz termin przewidziany na podjęcie dalszych działań.

Sprzeciw od wyroku nakazowego – co się dzieje po jego wniesieniu?

Od wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenie przysługuje sprzeciw.

Do postępowania w sprawach o wykroczenia stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące sprzeciwu od wyroku nakazowego. Prawidłowo wniesiony sprzeciw powoduje utratę mocy wyroku nakazowego, a sprawa jest następnie rozpoznawana na zasadach ogólnych.

Przed wniesieniem sprzeciwu warto przeanalizować nie tylko samą wysokość grzywny, ale również:

• opis przypisanego czynu;

• materiał dowodowy;

• możliwe konsekwencje dalszego postępowania;

• dowody, które powinny zostać przedstawione;

• stanowisko, jakie ma zostać zaprezentowane przed sądem.

Jakie dowody mogą mieć znaczenie w sprawie o wykroczenie?

Zakres dowodów zależy od rodzaju sprawy.

Znaczenie mogą mieć między innymi:

• nagrania z monitoringu;

• nagrania z kamer samochodowych;

• fotografie;

• dokumenty;

• wiadomości;

• zeznania świadków;

• dokumentacja medyczna;

• pomiary wykonane przez uprawnione urządzenia;

• dokumentacja związana z kontrolą lub interwencją;

• opinie biegłych, jeżeli charakter sprawy tego wymaga.

Samo istnienie dowodu nie przesądza jeszcze o jego znaczeniu.

Trzeba ustalić, jaką konkretną okoliczność ma potwierdzić i jak odnosi się do pozostałego materiału sprawy.

Sprawy drogowe – czy każde naruszenie kończy się mandatem?

Nie.

Część spraw dotyczących ruchu drogowego kończy się postępowaniem mandatowym, ale nie zawsze.

Jeżeli sprawca odmawia przyjęcia mandatu albo zachodzą inne przesłanki do skierowania sprawy do sądu, odpowiedzialność może zostać oceniona w postępowaniu sądowym.

W sprawach drogowych znaczenie mogą mieć między innymi:

• sposób przeprowadzenia kontroli;

• pomiary;

• nagrania;

• oznakowanie drogi;

• warunki panujące w miejscu zdarzenia;

• zeznania świadków;

• przebieg kolizji lub innego zdarzenia;

• dokumentacja sporządzona przez funkcjonariuszy.

Każdą sprawę należy oceniać na podstawie jej własnego materiału dowodowego.

Czy sprawa o wykroczenie zawsze kończy się karą?

Nie.

Odpowiedzialności za wykroczenie podlega osoba, która popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą przewidzianej kary. Jednocześnie nie popełnia wykroczenia osoba, której nie można przypisać winy w czasie czynu.

W konkretnej sprawie trzeba zatem ustalić między innymi:

• czy doszło do zarzucanego zachowania;

• czy zachowanie wypełnia znamiona konkretnego wykroczenia;

• czy można je przypisać obwinionemu;

• czy można przypisać mu winę;

• czy istnieją okoliczności wyłączające odpowiedzialność;

• co wynika ze zgromadzonych dowodów.

Czy warto skonsultować sprawę jeszcze przed odmową przyjęcia mandatu?

Jeżeli jest taka możliwość – może to być rozsądne.

Decyzja o przyjęciu lub odmowie przyjęcia mandatu może wpływać na dalszy przebieg sprawy.

Przed podjęciem decyzji warto ustalić nie tylko, czy dana osoba czuje się winna, ale również:

• za jaki dokładnie czyn mandat ma zostać nałożony;

• jakie dowody posiada organ;

• jakie są możliwe konsekwencje;

• czy istnieją podstawy do kwestionowania odpowiedzialności.

Jeżeli decyzję trzeba podjąć natychmiast, szczególnie ważne jest dokładne zapoznanie się z informacją o zarzucanym zachowaniu i pouczeniem udzielanym przez funkcjonariusza.

Jak zaczynam pracę nad sprawą o wykroczenie?

1. Ustalam etap postępowania

Najpierw sprawdzam, czy sprawa znajduje się na etapie czynności wyjaśniających, postępowania mandatowego czy postępowania przed sądem.

2. Ustalam, jaki czyn jest zarzucany

Analizuję opis zdarzenia oraz wskazaną kwalifikację prawną.

3. Analizuję dostępne dowody

Sprawdzam dokumenty, nagrania, fotografie, zeznania i inne materiały związane ze sprawą.

4. Oceniam możliwe stanowisko organu lub oskarżyciela

Znaczenie ma nie tylko wersja klienta, ale również to, na czym opiera się przeciwne stanowisko.

5. Omawiam dalsze działania

Po poznaniu faktów i analizie dokumentów można ocenić, jakie działania są zasadne i jakie ryzyka należy uwzględnić.

Co warto przygotować na konsultację?

Jeżeli je masz, przygotuj:

• mandat lub jego kopię;

• wezwanie z Policji lub innego organu;

• zawiadomienie dotyczące czynności wyjaśniających;

• wniosek o ukaranie lub pismo z sądu;

• wyrok nakazowy;

• wyrok sądu;

• fotografie;

• nagrania;

• dane świadków;

• dokumentację dotyczącą zdarzenia;

• własną krótką chronologię wydarzeń.

Jeżeli nie masz jeszcze wszystkich dokumentów, na początku można ustalić, które z nich będą potrzebne do dalszej analizy.

Po konsultacji powinieneś wiedzieć

Po analizie sytuacji powinieneś przede wszystkim lepiej rozumieć:

• na jakim etapie znajduje się sprawa;

• jaki czyn jest zarzucany;

• jakie konsekwencje mogą mieć podjęte decyzje;

• jakie dowody mają znaczenie;

• które elementy sprawy są sporne;

• jakie działania można rozważyć;

• jakie terminy wymagają szczególnej uwagi.

FAQ – sprawy o wykroczenia

Czy mogę odmówić przyjęcia mandatu?

Tak. Sprawca wykroczenia ma prawo odmówić przyjęcia mandatu. W takim przypadku organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie.

Czy po przyjęciu mandatu mogę zwyczajnie złożyć odwołanie?

Nie funkcjonuje zwykłe odwołanie od prawomocnie przyjętego mandatu analogiczne do odwołania od wyroku. Przepisy przewidują uchylenie prawomocnego mandatu tylko w ustawowo określonych przypadkach.

Czy radca prawny może bronić obwinionego w sprawie o wykroczenie?

Tak. Obrońcą w sprawie o wykroczenie może być adwokat albo radca prawny.

Co zrobić po otrzymaniu wyroku nakazowego?

Najpierw należy sprawdzić treść wyroku i pouczenie dotyczące możliwości oraz terminu wniesienia sprzeciwu. Nie należy odkładać analizy pisma na później.

Czy po wniesieniu sprzeciwu wyrok nakazowy nadal obowiązuje?

Prawidłowo wniesiony sprzeciw powoduje utratę mocy wyroku nakazowego, a sprawa podlega dalszemu rozpoznaniu.

Czy kancelaria zajmuje się wykroczeniami drogowymi?

Tak. Pomoc może dotyczyć między innymi spraw związanych z kontrolą drogową, kolizją, materiałem z urządzeń pomiarowych oraz postępowaniem sądowym dotyczącym zarzucanego wykroczenia.

Czy sprawa o wykroczenie to to samo co sprawa karna?

Nie. Są to odrębne kategorie odpowiedzialności i odrębne postępowania. Sprawy dotyczące przestępstw zostały opisane w osobnej części oferty.

Sprawy karne

Czy mogę przyjść tylko na konsultację przed podjęciem decyzji?

Tak. Pomoc może ograniczać się do analizy dokumentów i oceny sytuacji przed podjęciem dalszych działań.

Czy prowadzisz sprawy o wykroczenia poza Zawierciem?

Tak. Siedziba kancelarii w Zawierciu nie ogranicza możliwości prowadzenia spraw przed innymi właściwymi sądami.

Konsultacja w sprawie o wykroczenie

Jeżeli zaproponowano Ci mandat, odmówiłeś jego przyjęcia, otrzymałeś wezwanie albo pismo z sądu, warto najpierw ustalić co dokładnie jest zarzucane, jakie dowody znajdują się w sprawie i jakie skutki mogą mieć kolejne decyzje.

Po poznaniu faktów i analizie dokumentów oceniam sytuację procesową, dostępne rozwiązania oraz związane z nimi ryzyka.

Umów konsultację