Jak przeprowadzić postępowanie spadkowe? Kolejne kroki po śmierci bliskiej osoby

Po śmierci bliskiej osoby trzeba ustalić, kto dziedziczy, czy istnieje testament, co wchodzi do spadku oraz czy pozostawiony majątek jest obciążony długami. Następnie spadkobiercy podejmują decyzję o przyjęciu albo odrzuceniu spadku, formalnie potwierdzają swoje prawa, dopełniają obowiązków podatkowych i — jeżeli jest ich kilku — mogą przeprowadzić dział spadku.

Postępowanie spadkowe nie jest więc jedną sprawą zakończoną jednym dokumentem. Obejmuje kilka odrębnych etapów, a nie każdy z nich wystąpi w każdej rodzinie. Najważniejsze jest zachowanie właściwej kolejności i pilnowanie terminów.

Najkrócej: najpierw ustala się podstawę dziedziczenia, krąg spadkobierców oraz majątek i długi. Następnie trzeba zdecydować o przyjęciu albo odrzuceniu spadku, potwierdzić prawa do niego w sądzie lub u notariusza, rozliczyć podatek i — jeśli spadkobierców jest kilku — podzielić majątek.

Postępowanie spadkowe – najważniejsze etapy

Typowa sprawa spadkowa może obejmować:

1. uzyskanie odpisu aktu zgonu;

2. zabezpieczenie dokumentów i majątku;

3. ustalenie, czy spadkodawca pozostawił testament;

4. ustalenie osób, które mogą dziedziczyć;

5. sprawdzenie składników majątku oraz możliwych długów;

6. podjęcie decyzji o przyjęciu albo odrzuceniu spadku;

7. uzyskanie sądowego stwierdzenia nabycia spadku albo aktu poświadczenia dziedziczenia;

8. dopełnienie obowiązków podatkowych;

9. przeprowadzenie działu spadku, jeżeli spadkobierców jest kilku;

10. ujawnienie nowych właścicieli w księdze wieczystej i innych właściwych rejestrach.

Nie każda sprawa wymaga wszystkich tych czynności. Jeżeli jest jeden spadkobierca, nie ma wątpliwości co do testamentu, a sytuacja majątkowa zmarłego jest przejrzysta, formalności mogą być stosunkowo proste. Spór o testament, skład majątku, długi albo sposób podziału może natomiast znacząco skomplikować i wydłużyć postępowanie.

Krok 1. Zabezpiecz dokumenty i majątek spadkodawcy

Na początku warto zebrać dokumenty pozwalające ustalić sytuację rodzinną i majątkową zmarłego.

Dokumenty osobowe i rodzinne

Przydatne mogą być:

• odpis aktu zgonu;

• akty urodzenia spadkobierców;

• akty małżeństwa osób, które zmieniły nazwisko;

• dane osób mogących należeć do kręgu spadkobierców.

Dokumenty dotyczące dziedziczenia

Należy zabezpieczyć w szczególności:

• testament albo informację o miejscu jego przechowywania;

• wcześniejsze testamenty, jeżeli zostały odnalezione;

• dokumenty dotyczące wydziedziczenia;

• umowy darowizny i dożywocia;

• wcześniejsze oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu spadku.

Dokumenty dotyczące majątku i zobowiązań

Warto zgromadzić:

• numery ksiąg wieczystych i akty notarialne;

• dokumenty pojazdów;

• informacje o rachunkach bankowych i lokatach;

• dokumenty dotyczące udziałów w spółkach lub działalności gospodarczej;

• umowy kredytowe i pożyczkowe;

• wezwania do zapłaty oraz informacje o zaległościach;

• polisy ubezpieczeniowe;

• dokumenty potwierdzające nakłady poniesione na majątek spadkodawcy.

Trzeba również zabezpieczyć sam majątek, na przykład mieszkanie, samochód, dokumenty firmowe i wartościowe przedmioty. Jeżeli istnieje ryzyko usunięcia, zniszczenia albo ukrycia składników spadku, możliwe jest skorzystanie ze środków zabezpieczenia przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego.

Krok 2. Sprawdź, czy spadkodawca pozostawił testament

Powołanie do spadku wynika z testamentu albo z ustawy. Dziedziczenie ustawowe znajduje zastosowanie między innymi wtedy, gdy testamentu nie ma, powołana osoba nie chce lub nie może dziedziczyć albo testament nie obejmuje całego spadku.

Odnaleziony testament należy przedstawić sądowi albo notariuszowi w celu jego otwarcia i ogłoszenia. Samo posiadanie testamentu nie daje jeszcze dokumentu pozwalającego wykazać prawa wobec banku, sądu wieczystoksięgowego lub innych instytucji.

W praktyce trzeba sprawdzić:

• czy testament spełnia wymagania formalne;

• czy istnieje więcej niż jeden testament;

• czy późniejszy testament odwołał wcześniejszy;

• czy testament obejmuje cały spadek;

• czy zachodzą podstawy do kwestionowania jego ważności;

• czy pominiętym członkom rodziny może przysługiwać zachowek.

Spór o ważność testamentu może wymagać przesłuchania świadków, analizy dokumentacji medycznej albo opinii biegłego i stać się główną przyczyną wydłużenia postępowania.

Krok 3. Ustal, kto może dziedziczyć

Jeżeli nie ma skutecznego testamentu, kolejność dziedziczenia określa Kodeks cywilny. W pierwszej kolejności dziedziczą co do zasady dzieci spadkodawcy i jego małżonek. Dziedziczą w częściach równych, jednak udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta spadku.

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, przypadający mu udział może przejść na jego zstępnych. W dalszej kolejności do dziedziczenia mogą dojść rodzice, rodzeństwo, zstępni rodzeństwa, dziadkowie i inne osoby wskazane w ustawie.

Prawidłowe ustalenie rodziny jest ważne również wtedy, gdy część osób odrzuciła spadek. Odrzucenie może bowiem spowodować, że do dziedziczenia zostaną powołani kolejni krewni, w tym małoletnie dzieci.

Nie należy pomijać osób, z którymi rodzina od dawna nie utrzymuje kontaktu. We wniosku sądowym trzeba wskazać znane osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy.

Krok 4. Ustal, co wchodzi do spadku

Spadek obejmuje prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które nie wygasły z chwilą jego śmierci ani nie przeszły na określone osoby niezależnie od dziedziczenia.

W skład spadku mogą wchodzić między innymi:

• nieruchomości i udziały w nieruchomościach;

• środki na rachunkach bankowych;

• wierzytelności;

• pojazdy i inne rzeczy ruchome;

• udziały lub akcje;

• składniki przedsiębiorstwa;

• kredyty, pożyczki i inne zobowiązania.

Nie każdy składnik związany ze zmarłym wchodzi do spadku. Odrębnej analizy mogą wymagać na przykład środki objęte dyspozycją wkładem na wypadek śmierci, niektóre świadczenia ubezpieczeniowe albo prawa wygasające wraz ze śmiercią uprawnionego.

Jeżeli nieruchomość była objęta wspólnością majątkową małżeńską, najpierw trzeba ustalić, jaka część należała do zmarłego. Do spadku nie wchodzi automatycznie cała nieruchomość tylko dlatego, że spadkodawca był ujawniony w dokumentach dotyczących majątku.

Brak wiedzy o zadłużeniu nie oznacza, że długów nie ma. Przed podjęciem decyzji warto sprawdzić dostępne umowy, korespondencję, postępowania egzekucyjne i inne ślady zobowiązań.

Krok 5. Zdecyduj, czy przyjąć, czy odrzucić spadek

Spadkobierca może:

• przyjąć spadek wprost;

• przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza;

• odrzucić spadek.

Oświadczenie można złożyć przed notariuszem albo w sądzie. Może ono również zostać złożone w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku.

Termin na złożenie oświadczenia

Termin wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania.

Nie zawsze będzie to data śmierci spadkodawcy. Osoba powołana do dziedziczenia dopiero wskutek odrzucenia spadku przez wcześniejszego spadkobiercę może dowiedzieć się o swoim powołaniu później.

Do zachowania terminu wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia. Jeżeli złożenie oświadczenia wymaga zezwolenia sądu, bieg terminu ulega zawieszeniu na czas postępowania w sprawie zezwolenia.

Brak oświadczenia w terminie oznacza co do zasady przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Oświadczenie rodzica złożone we własnym imieniu nie rozstrzyga automatycznie sytuacji dziecka. Jeżeli wskutek odrzucenia spadku przez rodzica do dziedziczenia dochodzi małoletni, trzeba odrębnie ustalić jego termin i właściwy tryb działania.

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka co do zasady może wymagać zezwolenia sądu. Zezwolenie nie jest jednak potrzebne, jeżeli łącznie zostały spełnione warunki określone w art. 101 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: dziecko zostało powołane wskutek wcześniejszego odrzucenia spadku przez rodzica, oświadczenie składają rodzice wspólnie albo jeden z nich za zgodą drugiego, a spadek odrzucają również inni zstępni tego rodzica. Jeżeli rodzice nie są zgodni albo ustawowe warunki wyjątku nie zostały spełnione, konieczne jest uzyskanie zezwolenia sądu.

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Przyjęcie spadku wprost oznacza odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia.

Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność co do zasady do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w wykazie albo spisie inwentarza. Ograniczenie może jednak odpaść, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął składniki spadku albo nieistniejące długi podał jako istniejące.

Wykaz inwentarza może zostać złożony przez uprawnioną osobę przed sądem albo notariuszem. Powinien rzetelnie obejmować przedmioty należące do spadku, przedmioty zapisów windykacyjnych i długi spadkowe.

Spis inwentarza sporządza komornik. Wniosek o sporządzenie spisu można złożyć w sądzie spadku albo bezpośrednio u komornika sądowego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Krok 6. Potwierdź prawa do spadku

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia, czyli z chwilą śmierci spadkodawcy. W praktyce potrzebuje jednak dokumentu pozwalającego wykazać, że dziedziczy i jaki udział mu przysługuje.

Takim dokumentem może być:

• prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku;

• zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza.

Dokument jest potrzebny między innymi do ujawnienia praw w księdze wieczystej, załatwienia spraw bankowych, wykazania następstwa prawnego oraz przeprowadzenia działu spadku.

Postępowanie przed sądem

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku składa się do sądu spadku. Jest nim co do zasady sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Jeżeli miejsca zwykłego pobytu w Polsce nie można ustalić, właściwy jest sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. W braku tych podstaw sądem spadku jest Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy.

Sąd bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. Może zatem stwierdzić nabycie spadku przez osoby inne niż wskazane przez uczestników.

Droga sądowa jest konieczna albo bardziej odpowiednia zwłaszcza wtedy, gdy:

• istnieje spór o testament lub krąg spadkobierców;

• nie wszyscy zainteresowani mogą uczestniczyć w czynności notarialnej;

• nie można jednoznacznie ustalić osób powołanych do spadku;

• potrzebne jest szersze postępowanie dowodowe.

Akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza

Notarialne poświadczenie dziedziczenia może być szybsze, jeżeli sytuacja jest jednoznaczna i możliwe jest spełnienie warunków ustawowych.

Notarialna droga wymaga udziału wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi, oraz braku wątpliwości uniemożliwiających sporządzenie aktu. Jeżeli nie wszyscy mogą uczestniczyć w czynności albo istnieje spór o testament, udziały lub krąg spadkobierców, właściwa będzie droga sądowa.

Sytuacja	Najczęściej właściwa droga
Sytuacja jest jednoznaczna i wszystkie wymagane osoby mogą uczestniczyć	Notariusz albo sąd
Istnieje spór o testament lub krąg spadkobierców	Sąd
Nie wszyscy mogą uczestniczyć w czynności notarialnej	Sąd
Potrzebne jest rozbudowane postępowanie dowodowe	Sąd

Szczegółowe porównanie obu procedur, wymaganych dokumentów i kosztów znajdziesz w artykule: stwierdzenie nabycia spadku — sąd czy notariusz?.

Krok 7. Dopełnij obowiązków podatkowych

Nabycie spadku może powodować obowiązki wynikające z podatku od spadków i darowizn. Najbliżsi członkowie rodziny mogą korzystać ze zwolnienia, ale zwykle wymaga ono zgłoszenia nabycia w odpowiednim terminie i na właściwym formularzu.

Terminu podatkowego nie należy utożsamiać z sześciomiesięcznym terminem na przyjęcie albo odrzucenie spadku. Zakres obowiązków zależy między innymi od:

• stopnia pokrewieństwa;

• wartości nabytego majątku;

• wcześniejszych nabyć od tej samej osoby;

• daty uprawomocnienia się orzeczenia albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia;

• możliwości zastosowania zwolnienia.

Niedochowanie terminu może prowadzić do utraty zwolnienia, dlatego kwestie podatkowe należy sprawdzić bezpośrednio po uzyskaniu dokumentu potwierdzającego dziedziczenie.

Krok 8. W razie potrzeby przeprowadź dział spadku

Stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia określa, kto dziedziczy i w jakim udziale. Nie rozstrzyga, któremu spadkobiercy przypadnie konkretne mieszkanie, samochód lub inny składnik majątku.

Jeżeli spadkobierców jest kilku, do czasu działu pozostają oni wspólnie uprawnieni do majątku spadkowego. Dział może nastąpić:

• na podstawie umowy wszystkich spadkobierców;

• na podstawie orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość, umowa o dział spadku wymaga aktu notarialnego.

Podział może polegać na fizycznym podziale rzeczy, przyznaniu jej jednej osobie ze spłatą pozostałych albo sprzedaży i podziale uzyskanej kwoty. W sprawie sądowej mogą pojawić się także rozliczenia między spadkobiercami, ale ich zakres i podstawy wymagają analizy konkretnej sytuacji.

Samo żądanie działu spadku nie ulega przedawnieniu. Przedawnieniu mogą natomiast podlegać niektóre roszczenia rozliczane w związku z działem, dlatego nie należy automatycznie odkładać sprawy bez oceny jej skutków.

Postępowanie	Co rozstrzyga?
Stwierdzenie nabycia spadku	Kto dziedziczy i w jakim udziale
Dział spadku	Komu przypadają konkretne składniki i czy występują spłaty lub dopłaty

Jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jeszcze nie nastąpiło i nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia, sąd może wydać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku w toku postępowania działowego.

Ile kosztuje postępowanie spadkowe?

Opłata od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 zł. Taką samą opłatę pobiera się między innymi od wniosku o zabezpieczenie spadku, sporządzenie spisu inwentarza oraz odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Jeżeli kilka takich żądań znajduje się w jednym piśmie, opłata jest pobierana od każdego z nich odrębnie.

Opłata od wniosku o dział spadku wynosi 500 zł, a jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt działu — 300 zł. W sprawie o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności opłata wynosi odpowiednio 1000 zł albo 600 zł przy zgodnym projekcie.

Dodatkowe wydatki mogą obejmować koszty opinii biegłego, ogłoszeń, dokumentów, czynności komornika i wynagrodzenia pełnomocnika. Koszt czynności notarialnych zależy od rodzaju czynności, wartości majątku oraz liczby wypisów.

Jak długo trwa postępowanie spadkowe?

Nie ma jednego terminu właściwego dla każdej sprawy. Czas zależy między innymi od liczby spadkobierców, możliwości ustalenia ich adresów, istnienia testamentu, sporu o jego ważność, kompletności dokumentów i obciążenia sądu.

Bezsporna sprawa notarialna może zostać zakończona szybciej niż postępowanie sądowe. Prosta sprawa sądowa może zakończyć się na jednej rozprawie, ale samo oczekiwanie na jej termin zależy od właściwego sądu. Spór wymagający świadków, dokumentacji medycznej albo opinii biegłego może trwać znacznie dłużej.

Szczegółowe omówienie znajduje się w artykule: Ile trwa postępowanie spadkowe?.

Najczęstsze błędy w sprawach spadkowych

Do problemów najczęściej prowadzą:

• założenie, że termin na odrzucenie spadku zawsze biegnie od dnia śmierci;

• odrzucenie spadku bez sprawdzenia, kto zostanie powołany w dalszej kolejności;

• pominięcie sytuacji małoletnich dzieci;

• utożsamianie stwierdzenia nabycia spadku z podziałem majątku;

• brak analizy zadłużenia;

• pominięcie obowiązków podatkowych;

• umowny podział nieruchomości bez zachowania formy aktu notarialnego;

• nieuwzględnienie darowizn i wzajemnych rozliczeń;

• podpisanie ugody bez ustalenia rzeczywistego składu i wartości majątku;

• zwlekanie z ujawnieniem praw spadkobierców w księdze wieczystej.

Jak przygotować się do konsultacji w sprawie spadkowej?

Przed konsultacją warto przygotować krótką chronologię oraz:

• datę śmierci i ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy;

• dane małżonka, dzieci i innych potencjalnych spadkobierców;

• testamenty i informacje o miejscu ich przechowywania;

• daty, w których poszczególne osoby dowiedziały się o swoim powołaniu;

• wykaz znanego majątku i możliwych długów;

• informacje o wcześniejszych darowiznach;

• dokumenty z sądu, od notariusza, banku lub wierzycieli;

• informację, czy wśród spadkobierców są osoby małoletnie;

• opis istniejącego sporu.

Pozwala to szybciej ustalić, które terminy mają znaczenie i jakie działania powinny zostać wykonane w pierwszej kolejności.

Czy w sprawie spadkowej potrzebny jest radca prawny lub adwokat?

W większości spraw spadkowych nie ma obowiązku ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Spadkobierca może sam złożyć wniosek, uczestniczyć w rozprawie i przedstawiać swoje stanowisko. Pomoc prawnika staje się jednak szczególnie ważna, gdy sprawa nie ogranicza się do prostego potwierdzenia dziedziczenia.

Zarówno radca prawny, jak i adwokat mogą udzielać porad, analizować testamenty i dokumenty, przygotowywać wnioski oraz reprezentować uczestników przed sądem. W postępowaniu spadkowym mają takie same uprawnienia procesowe. Wybór nie powinien więc zależeć od samej nazwy zawodu, lecz od doświadczenia danej osoby w prowadzeniu spraw spadkowych i cywilnych.

Profesjonalny pełnomocnik może między innymi:

• ustalić właściwy sąd i krąg uczestników;

• ocenić, od kiedy biegnie termin na przyjęcie albo odrzucenie spadku;

• przeanalizować ważność testamentu i podstawy jego zakwestionowania;

• pomóc ustalić skład spadku oraz ryzyko związane z długami;

• przygotować wniosek o stwierdzenie nabycia spadku lub dział spadku;

• opracować stanowisko dotyczące spłat, nakładów i innych rozliczeń;

• prowadzić negocjacje między spadkobiercami;

• reprezentować uczestnika w sądzie.

Radca prawny ani adwokat nie zastępują notariusza przy czynnościach, dla których przepisy wymagają formy aktu notarialnego. Mogą natomiast wcześniej ocenić sytuację, przygotować klienta do czynności i pomóc ustalić, czy w danej sprawie możliwa jest droga notarialna, czy potrzebne będzie postępowanie sądowe.

Jeżeli sprawa wymaga analizy testamentu, ustalenia odpowiedzialności za długi albo reprezentacji przed sądem, sprawdź, jak mogę pomóc w sprawach spadkowych.

Kiedy pomoc profesjonalnego pełnomocnika jest szczególnie przydatna?

Pomoc radcy prawnego lub adwokata może być szczególnie istotna, gdy:

• nie wiadomo, od kiedy biegnie termin na odrzucenie spadku;

• wśród spadkobierców są małoletni;

• istnieje podejrzenie znacznego zadłużenia;

• odnaleziono kilka testamentów;

• kwestionowana jest ważność testamentu;

• nie jest znany pełny krąg spadkobierców;

• jeden ze spadkobierców samodzielnie korzysta z całego majątku;

• występuje spór o darowizny, nakłady albo wartość składników;

• w skład spadku wchodzi przedsiębiorstwo;

• potrzebny jest sądowy dział spadku;

• sprawa łączy się z zachowkiem lub majątkiem wspólnym małżonków.

Nie wiesz, od czego zacząć sprawę spadkową? Podczas konsultacji przeanalizuję dokumenty, wskażę istotne terminy i pomogę ustalić kolejność działań. Przygotuj testament, jeśli został sporządzony, informacje o majątku i długach oraz otrzymane pisma.

Umów konsultację w sprawie spadkowej

Najczęściej zadawane pytania

Czy sprawę spadkową można rozpocząć wiele lat po śmierci?

Samo żądanie stwierdzenia nabycia spadku co do zasady nie ulega przedawnieniu. Upływ czasu może jednak utrudnić zebranie dokumentów i dowodów. Odrębne terminy dotyczą oświadczeń spadkowych, podatku oraz poszczególnych roszczeń majątkowych.

Czy jeden spadkobierca może rozpocząć postępowanie bez zgody pozostałych?

Tak. Z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku może wystąpić osoba mająca w tym interes prawny. Pozostali potencjalni spadkobiercy powinni zostać wskazani jako uczestnicy.

Czy każdy spadkobierca musi zgodzić się na umowny dział spadku?

Tak. Umowny dział wymaga zgody wszystkich spadkobierców. Jeżeli porozumienia nie ma, każdy z nich może wystąpić do sądu o dział spadku.

Podsumowanie

Postępowanie spadkowe warto prowadzić w następującej kolejności:

1. zabezpieczyć dokumenty i majątek;

2. sprawdzić testament;

3. ustalić potencjalnych spadkobierców;

4. rozpoznać majątek i długi;

5. świadomie zdecydować o przyjęciu albo odrzuceniu spadku;

6. uzyskać formalne potwierdzenie praw;

7. dopełnić obowiązków podatkowych;

8. w razie potrzeby przeprowadzić dział spadku;

9. ujawnić zmiany własnościowe w odpowiednich rejestrach.

Każdy z tych etapów może wywoływać odrębne skutki. Szczególnej ostrożności wymagają sprawy obejmujące małoletnich spadkobierców, zadłużenie, spór o testament, przedsiębiorstwo albo nieruchomości.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w ustaleniu kolejności działań, analizie testamentu i długów, przygotowaniu wniosku albo przeprowadzeniu działu spadku, sprawdź zakres pomocy kancelarii w sprawach dotyczących spadków.

Stan prawny: 18 września 2026 r. Materiał ma charakter ogólny i nie zastępuje analizy konkretnej sprawy.

Podstawy prawne

• Kodeks cywilny: art. 922, 924–926, 931–935, 945, 1012, 1015, 1018, 1020, 1025–1027, 1031–1031¹, 1035 i 1037 oraz art. 220 w związku z art. 1035.

• Kodeks postępowania cywilnego: art. 628, 633–637¹, 640–641, 646, 649, 670, 677 i 681; art. 87 § 1 dotyczący profesjonalnego pełnomocnika.

• Kodeks rodzinny i opiekuńczy: art. 101 § 3–4.

• Prawo o notariacie: art. 95a–95e oraz art. 95j § 1.

• Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych: art. 49 i 51.